Feeds:
Yazılar
Yorumlar

Posts Tagged ‘Evrim’

İlkel Topluluk

Siyasal Düşünceler Tarihi Saydığımız bunca ilerlemeye karşılık, insanlık, araç yapmaya başlamasından yenitaş çağının başına kadar geçen bir milyon yıla yakın bir süre içinde, gide gide arpa boyu kadar bir yol almıştır. Bunun böyle olduğu, bu bir milyon yıla yakın sürede elde edilen gelişmelerle, üretimin başlamasından bu yana geçen on bin, hele uygar toplumun ortaya çıkmasından bu yana beş bin yıl kadarlık süre içinde sağlanan gelişmeler karşılaştırıldığı zaman anlaşılır.

İlkel topluluğa fazla yüklenmeyelim; çünkü uygar toplumun sahip olmadığı bazı erdemlere sahiptir. Toplumsal artı üretmeye engel olan uzmanlaşmamış ekonomisi; eşitlikçi yapısı, ortak çalışma, ortak bölüşme ilkesi, son derece geri bir teknolojiye, yoksul donanıma sahip olmasına karşın, ilkel toplumun doğanın karşısına çıkardığı çeşitli engelleri ve bunalımlar aşabilmesini, varlığını yüzbinlerce yıl sürdürebilmesini sağlamıştır. Uzmanlaşmış bir ekonominin (uzman avcılığın) değişen iklim koşullarına uyamayıp nasıl yok olduğunu gördük. Uzmanlaşmamış ilkel toplulukların eşitlikçi yapıları, onları iç çatışmalardan koruduğu gibi, dış doğal ve toplumsal tehlikelere birlik içinde karşı koyabilmelerini sağlamıştır. Bölüşme ilkesi ise, kimbirlir kaç kıtlığı, son lokmalarına dek bölüşerek atlatmalarına tardımcı olmuştur. s. 19-20

Siyasal Düşünceler Tarihi, Alâeddin Şenel, 1996, Bilim ve Sanat Yayınları, Ankara

Read Full Post »

Darwin Birinci Demirel hükümetinin Millî Eğitim Bakanı Orhan Dengiz (1929-1983) 12 Şubat 1966’da, yani bundan tam 42 sene önce "İmam-hatip okulları kalkınmamız için gereklidir" açıklamasını yaptığında o günün, yani 12 Şubat’ın Darwin’in doğum günü olduğunu bilmiyordu muhtemelen. Bilse de, bu, onu düşündüklerini açıklamaktan alıkoyamazdı herhalde.

12 Şubat 1809’da dünyaya gözlerini açan Darwin altı kardeşin beşincisiydi. Daha çocukluğundan itibaren doğaya büyük ilgi duyan Darwin, 1831 yılında “HMS Beagle” adlı gemiyle çıktığı ve yaklaşık 5 yıl süren dünya seyahati sırasında türlerin kökeni ve evrimiyle ilgili bütün dünyada büyük yankı uyandıran ünlü evrim kuramını oluşturacaktı. Bilim dünyası, aradan geçen 200 yılda Darwin’in ilk bulgularının ve tezlerinin üstüne çok şey koyarak çağdaş evrim kuramını meydana getirdi.

Dünya, 2009’u Darwin Yılı olarak kutlayıp bilime duyulan saygıyı pekiştirirken biz yerel seçimlere yatırım yapma telaşındaki partilerin Kuran kursu açma yarışına tanıklık ediyoruz.

Bu tarihsel kesişmenin ironikliği bir yana, henüz okumamış olanlara Richard Dawkins’in Türkiye’de yargılanan son kitabı Tanrı Yanılgısı kitabını önererek bitirelim notumuzu.

Tanrı Yanılgısı

Fotoğraf:

Charles Darwin 51 yaşında, Türlerin Kökeni’ni daha yeni yayımlamıştı (kaynak).

Kaynaklar:

“Second voyage of HMS Beagle”, Wikipedia

“Charles Darwin”, Wikipedia

Darwin Year

Darwin200

“Orhan Dengiz”, Vikipedi

Read Full Post »

Evrimi Anlamak

Darwin Üniversite yıllarında, o dönemde hızla yaygınlaşan “Evrim Aldatmacası” propagandasına karşı evrim konulu ufak bir çalışma grubu oluşturmuş, konuyla ilgili bir de sunum hazırlamıştık. O yaz gerçekleşecek bir gençlik kampında yapmayı düşündüğümüz sunumu hem prova etmek hem de içeriğini daha çok sayıda insanla paylaşmak üzere Ankara’da da küçük çaplı bir toplantıyla paylaşmıştık. Sorular faslında, ilk baştaki utangaç sessizlikten sonra bir arkadaş şöyle sormuştu: “Dinciler her yerde evrime karşı propaganda yapıyorlar, siz ne yapıyorsunuz?” Benim alaylı ilk yanıtım “Gülüp geçiyoruz!” olmuştu, ancak bu yanıtın sorunun aslında uzanmak istediği bütün alanlara çok da iyi dokunamadığı açıktı. Soru, hem bu konudaki eksikliğe yönelik bir eleştiriydi hem de “ne yapabiliriz?” sorusuna bağlanıyordu.

O gün, hazırlıksız yakalanmıştık. “Yaratılış Teorisi”ne yer veren bijoloji kitaplarının olduğu eğitim sistemiyle, her koldan bilime karşı yürütülen etkili kampanyalarıyla her geçen gün hurafenin kucağına daha fazla düşen bir ülke dolusu insana bilimi götürmekte geç kalmıştık. Tübitak’ın 1993 yılında yayımlanmaya başlayan Popüler Bilim Kitapları dışında pek az kaynak aslında pek de karmaşık olmayan evrim kuramına layıkıyla eğilme ihtiyacı hissediyordu. Aradan geçen zaman içinde, özellikle Internet’in yayıngılaşması sayesinde, büyük paralar harcamadan bu konuda bilgilendirme kampanyaları düzenlemek daha da kolaylaştı. Darwin’in doğumunun 200. yılında bu alana önemli bir Türkçe katkıda bulunan Evrim Çalışkanları’nı Evrimi Anlamak sayfası dolayısıyla kutlamak ve bizim o gün yanıtlayamadığımız sorunun yanıtlanmasında bir adım attıkları için onlara kendi adıma teşekkür etmek istiyorum.

Fotoğraf: Julia Margaret Cameron tarafından çekilmiş Darwin portresi. (Kaynak)

Read Full Post »

Dawkins

Richard Dawkins dünyaca ünlü bir bilim insanı. Türkiye’de geçtiğimiz aralık ayına kadar, muhtemelen, popüler bilim konularına ilgi duyan bir avuç insan dışında pek tanınmıyordu. Ne var ki, bu kadar önemli bir bilim insanının ülkemizde pek tanınmamasından gocunan yetkililerimiz bu konuda oldukça radikal bir adım atarak Dawkins’i tüm Türkiye’ye tanıttılar: RichardDawkins.Net‘i kullanıma kapattılar. Bunun üzerine bir yolunu bulabilen herkes Dawkins’in ne menem işler yaptığını merak edip siteye akın etti muhtemelen.

dawkins

Adnan Oktar (Harun Yahya) tarafından açılan davanın neden olduğu bu durum, yalnızca Dawkins’i Türkiye halkına tanıtmakla kalmadı, Türkiye’yi de tüm dünyaya bu vesileyle bir kez daha tanıtmış oldu. Şimdi, sitenin ana sayfasında Türkiye’de yasaklanmış olduğu gururla vurgulanıyor. Olay, tüm dünyada haber oldu.

Enemies of Reason Ben de genel eğilimlere uyup sayfaya bir göz attım ve Dawkins’in BBC Channel 4 için hazırladığı Enemies of Reason adlı program ilgimi çekti. Yaşantımıza sinmiş metafiziği ustaca teşhir eden programda, insanların fal, burç gibi bütünüyle raslantısal saçmalıklara neden inandıklarından yola çıkıp, bu işi, bilimsel terimleri bir pazarlama aracı olarak kullanıp bir kazanç kapısı haline getirenlerin insanların duygularını nasıl paraya tahvil ettiklerini de ortaya çıkarıyor.

Son günlerde Birleşik Krallık’ta ve sonrasında İspanya’da ateist ya da agnostiklerin belediye otobüslerine tanrı hakkında kendi görüşlerini yansıttıkları reklamlar vermeye başlamalarıyla ben de bu konudaki eski yargımı gözden geçirmeye karar verdim. Önceleri şöyle düşünürdüm: Din (inanç) kişinin özel hayatının saygı gösterilmesi gereken bir parçasıdır, kişilerin inançlarıyla alay etmenin hiçbir olumlu sonucu olmaz. Bu görüşümde temelde bir değişikklik yok, hâlâ insanların inançlarına saygı göstermek gerektiği düşüncesindeyim. Ama bu, muhtemelen kainatı yaratan bir tanrı olmadığı, tersine insanın tanrıyı yarattığı düşüncesini insanlarla tartışmaya da engel olmamalı. İnsanların, din gibi akıl yoluyla savunamadıkları için tartışmaya açıldığında saldırganlaşma eğiliminde oldukları bir konuda dikkat göstermek, ama dünyanın yerinde saymasında (mesela Internet sitelerini yasaklatarak) önemli bir yere sahip olan dinci gericilikle de elden geldiğince mücadele etmek gerektiğini düşünüyorum.

Read Full Post »