Osmalı’da Şeriat Türkiye’de Laiklik

Osmanlı devlet yapısında da benzer bir durum vardı. Zaten Diyanet İşleri Başkanlığı, Osmanlı sistemindeki şeyhülislâmlığın isim değişikliğiyle devamından başka bir şey değildir. Türkiye’nin laikliği, bu isim değişikliğinden ibarettir; ama bu ülkede isim değişikliğini önemseyen, ‘isme meraklı’ geniş bir ‘aydın’ kitle olduğu için, gerçek durumu ‘merak’ edenler her zaman sınırlı kalmıştır… Nasıl Cumhuriyet rejiminde Diyânet İşleri [...]

Yazının Tamamını Oku »

Gönül Kahve İster

Kahve ve kahvehaneler konusunda kısa bir giriş İşsiz-güçsüzlerin zaman geçirmek için devam ettikleri kahvehanelere yönelik olumsuz bir yargı oluşmuştur. Zaten mekânın adı da artık kahvehane değil “kahve köşesi” olmuştur. Orada ömür tüketilir, sürünülür; kısacası hiçbir olumlu iş olmaz kahvehanelerde. Belki köyleri vareste tutmak gerekir; zira köylerde kahvehaneler hâlâ önemli bir toplumsal/ siyasî alan olarak, hattâ [...]

Yazının Tamamını Oku »

İrtica

Osmanlı İmparatorluğu’nda irtica kavramının ilk defa ne zaman telaffuz edildiği ve bu kavramın hangi tarihte ‘yenilikçi elitin’ anahtar kavramı haline geldiği konusunda kesin bir şey bilinmemekle birlikte, Sultan III. Selim’in Nizam-ı Cedit projesine karşı Kabakçı Mustafa önderliğindeki Yeniçeri isyanından sonra kullanılmaya başlandığını tahmin edebiliriz. İsyan sonucu Sultan III. Selim tahttan indirildi. Yerine Sultan IV. Mustafa [...]

Yazının Tamamını Oku »

Osmanlı Sisteminden Kopuş

… Osmanlı sisteminden kopuş, resmi tarih ve resmi ideolojinin iddia ettiğinin aksine 1923’te değil, Yeniçeriliğin tasfiyesiyle başlayan dönem sonrasına rastlamaktadır. Elbette kopuşun, Osmanlı sisteminin kendi içi çelişkilerinin dönüşümü ve ileriye doğu sıçramasının sonucu değil de, sömürgeleşme sonucu, dış ‘etkenin’ baskısı sonucu ortaya çıkmış olması önemlidir. Zira, sadece bir militer kurum olmaktan öteye bir şey olan [...]

Yazının Tamamını Oku »